Jak AI wyszukuje odpowiedzi? Case Study

Zadałem wszystkim czterem wiodącym modelom AI dokładnie to samo pytanie: „Jeżeli zapytam Cię, kto robi strony internetowe w Lublinie — opisz krok po kroku swój tok myślenia i wyszukiwania. Jakie dane sprawdzasz?”

Nie interesowała mnie lista firm. Interesował mnie proces — to, co dzieje się „pod maską”, zanim model wyda odpowiedź. Wyniki okazały się zaskakująco różne i bardzo pouczające dla każdego, kto chce zrozumieć, jak naprawdę działają narzędzia AI w kontekście lokalnych zapytań.

Skąd pomysł na ten eksperyment?

Na co dzień zajmuję się SEO i tworzeniem stron internetowych. Coraz częściej słyszę od klientów: „Pytałem AI i ono mi poleciło inną firmę” albo „ChatGPT powiedział, że wy jesteście najlepsi w Lublinie”. To skłoniło mnie do zadania prostego, ale kluczowego pytania: skąd AI w ogóle wie, kto robi strony w Lublinie?

Zamiast pytać o wynik, zapytałem o metodę. Poprosiłem cztery modele — ChatGPT (OpenAI), Claude (Anthropic), Google Gemini i Perplexity — żeby opisały swój wewnętrzny tok myślenia. To, co dostałem w odpowiedzi, stało się materiałem do tego case study.

Cztery modele, cztery podejścia

Każdy z modeli podszedł do tego zadania inaczej. Zanim przejdę do szczegółów, oto krótkie podsumowanie charakteru każdej z odpowiedzi:

Perplexity AI — Specjalista od filtrowania. Najbardziej „techniczny” z czwórki. Od razu przeszedł do konkretnych fraz wyszukiwania, nazw firm i strukturalnej analizy danych. Zaskakuje znajomością lokalnych graczy rynku.

Claude (Anthropic) — Metodyk z zasadami. Najbardziej przejrzysty w opisie procesu. Wyraźnie rozróżnia, kiedy korzysta z własnej wiedzy, a kiedy musi sięgnąć do sieci. Silny nacisk na weryfikację i prawa autorskie.

Google Gemini — Segmentator rynku. Zamiast prostej listy firm — od razu segmentacja: agencje, software house’y, freelancerzy. Widać tu wpływ logiki Google i myślenia kategoriami użytkownika.

ChatGPT (OpenAI) — Najdłuższy, najbardziej szczegółowy. Najokazalszy opis procesu — 12 wyraźnych kroków. Bardzo mocny nacisk na odróżnianie firm „prawdziwych” od stron tworzonych wyłącznie pod SEO.

Krok po kroku — co robi AI, zanim odpowie?

Choć każdy model opisał swój proces nieco inaczej, można wyodrębnić wspólny schemat działania, który powtarzał się u wszystkich czterech. Oto ten schemat rozpisany na etapy:

Krok 1 — Klasyfikacja intencji pytania

Zanim AI zrobi cokolwiek, stara się zrozumieć, co naprawdę chcesz wiedzieć. Pytanie „kto robi strony w Lublinie?” może znaczyć: chcę listę firm, chcę polecenie, szukam najtańszego wykonawcy, interesuje mnie tylko lokalny rynek albo zależy mi na SEO. Wszystkie cztery modele w pierwszym kroku oceniają tę intencję. ChatGPT robi to najdokładniej — wymienia dosłownie pięć możliwych interpretacji tego samego pytania. Claude zaznacza, że skoro pytanie dotyczy lokalnych, aktualnych danych rynkowych, musi sięgnąć do sieci, a nie tylko do własnej pamięci.

Krok 2 — Ocena aktualności danych — sieć czy pamięć?

To kluczowy rozstaj dróg. Każdy model AI ma datę „zamrożenia” swojej wiedzy — moment, kiedy przestał pobierać nowe dane z internetu. Firmy tworzące strony internetowe powstają i znikają. Dlatego zarówno Claude, jak i ChatGPT wyraźnie deklarują: „Nie opieram się wyłącznie na pamięci — sprawdzam aktualne źródła”. Perplexity robi to strukturalnie, bo jest zbudowany na wyszukiwarce. Gemini przechodzi do analizy segmentów rynku, zanim jeszcze wspomni o konkretnych źródłach.

Krok 3 — Budowanie zapytań wyszukiwania

Żaden model nie wpisuje do wyszukiwarki gotowego pytania użytkownika. Claude wyraźnie to opisuje: „Konstruuję krótkie, konkretne zapytania — 1 do 6 słów, bo krótsze dają lepsze wyniki.” ChatGPT rozbija jedno pytanie na co najmniej pięć wariantów: strony internetowe Lublin, tworzenie stron Lublin, agencja interaktywna Lublin, projektowanie stron Lublin, freelancer strony www Lublin. Perplexity od razu przechodzi do konkretnych fraz docelowych jak „strony www Lublin” czy „agencja SEO Lublin”. To podejście pozwala wyłapać zarówno duże agencje, jak i mniejszych wykonawców.

Krok 4 — Filtrowanie wyników — jakość, nie tylko pozycja

To etap, który wyraźnie odróżnia dobre modele od słabszych. ChatGPT poświęca mu najwięcej uwagi, opisując odróżnianie firm faktycznie robiących strony od firm, które jedynie pozycjonują się na takie frazy bez realnej oferty. Sprawdza: czy firma ma portfolio, czy pokazuje realizacje, czy ma jasny zakres usług, czy działa lokalnie (biuro w Lublinie) czy tylko targetuje miasto jako słowo kluczowe. Perplexity analizuje strukturę strony firmy — obecność dedykowanej podstrony „strony internetowe Lublin” w H1, meta tagach, strukturze URL.

Krok 5 — Weryfikacja lokalności

Każdy model inaczej sprawdza, czy firma jest naprawdę z Lublina. Claude deklaruje, że może użyć narzędzia Places Search odpytując Google Maps — dostaje wtedy adres, ocenę i godziny otwarcia. Gemini idzie dalej i sprawdza, czy firma ma biuro w Lublinie (wymienia konkretne ulice: Dolna Panny Marii, czy tereny Lubelskiego Parku Naukowo-Technologicznego). ChatGPT sprawdza, czy lokalizacja pojawia się w wizytówkach Google i spójnych danych kontaktowych — bo, jak zaznacza, wiele firm targetuje wiele miast bez żadnej realnej obecności lokalnej.

Krok 6 — Analiza wiarygodności i „social proof”

Gemini jako jedyny wprost segmentuje ten etap jako najważniejszy. Sprawdza portale takie jak Oferteo, Google Maps, Clutch i Sortlist — szuka firm z ocenami powyżej 4.8 i dużą liczbą rzetelnych recenzji. Ważna uwaga, którą robi ChatGPT: „Nie traktuję jednej oceny jako dowodu — szukam wzorca, czy firma wygląda na realnie działającą.” Perplexity dodaje do tego kryterium SEO: ocenia jakość samej strony firmy — jej strukturę, szybkość, obecność schema markup — bo zdaniem modelu, agencja zajmująca się SEO powinna sama mieć dobrze zoptymalizowaną stronę.

Krok 7 — Segmentacja i dopasowanie do potrzeby

Dopiero tu modele zaczynają myśleć o Tobie jako użytkowniku. Gemini dzieli rynek na agencje marketingowe, software house’y i freelancerów — i dla każdego segmentu wskazuje inny profil klienta. ChatGPT myśli o tym, czy szukasz taniej strony wizytówki, profesjonalnej strony firmowej, sklepu internetowego czy serwisu pod SEO. Perplexity, znając kontekst rozmowy (że pytał specjalista SEO), deklaruje gotowość do dostosowania odpowiedzi — np. dodania analizy llms.txt, robots.txt czy struktury bloga agencji. To pokazuje, że AI nie odpowiada na pytanie — odpowiada Tobie, biorąc pod uwagę całą rozmowę.

Co wyróżnia każdy model?

Po przeczytaniu wszystkich czterech odpowiedzi widać wyraźne osobowości każdego narzędzia. To nie jest przypadek — to wynik innej filozofii projektowania i innego przeznaczenia każdego modelu.

Perplexity wyróżnia się szczegółowością danych technicznych — analizą SEO, meta tagów i schema markup. Podaje lokalne firmy z pamięci i weryfikuje je strukturalnie przez wyszukiwarkę.

Claude stawia na przejrzystość procesu i ostrożność. Nie podaje firm z góry — czeka na weryfikację w sieci. To model, który wprost przyznaje: nie wymyślam, nie zgaduję.

Gemini dominuje w segmentacji rynku i myśleniu o potrzebie użytkownika. Jako jedyny z czwórki od razu podał kontekst cenowy i zapytał zwrotnie o intencję.

ChatGPT oferuje najbardziej kompletny opis procesu — 12 kroków, jakościowe filtrowanie wyników, rozróżnianie firm prawdziwych od tych „pod SEO”.

„Nie zakładam automatycznie, że pierwsza firma w Google jest najlepsza, że największa liczba opinii oznacza najlepszą jakość, ani że każda agencja SEO dobrze robi strony.”
— ChatGPT, opisując swój proces oceny wyników

Co to znaczy dla Twojej firmy?

Jeśli prowadzisz firmę w Lublinie — albo jakimkolwiek innym mieście — i zależy Ci na tym, żeby AI polecało właśnie Ciebie, ten eksperyment daje bardzo konkretne wskazówki.

Na podstawie odpowiedzi wszystkich czterech modeli można stworzyć listę sygnałów, które AI analizuje przy lokalnych zapytaniach usługowych: adres i lokalizacja firmy, profil Google Moja Firma, opinie na Google Maps i Oferteo, portfolio realizacji, dedykowane podstrony usług, frazy lokalne w meta i H1, jakość techniczna strony, aktualność treści, schema markup, obecność w rankingach branżowych, liczba i spójność recenzji, szybkość ładowania strony.

Ciekawe jest to, że Perplexity — który jest używany przez tysiące osób do lokalnych wyszukiwań — jako jedyny wprost wspomniał o pliku llms.txt i dostosowaniu strony do AI (tzw. „AI-readiness”). To nowy trend: optymalizacja strony nie tylko pod algorytmy Google, ale także pod sposób, w jaki modele językowe „czytają” i interpretują Twoją witrynę.

Pułapka „fałszywej lokalności”

ChatGPT poświęcił temu osobny krok. Wiele firm pozycjonuje się na frazy lokalne — „strony internetowe Lublin” — bez żadnej realnej obecności w mieście. AI uczy się to rozpoznawać. Sprawdza spójność: czy adres na stronie zgadza się z adresem w Google Maps, czy firma pojawia się w lokalnych katalogach, czy ma recenzje od klientów z regionu, czy numer telefonu ma lokalny kierunkowy.

Jeśli Twoja strategia SEO polega wyłącznie na wstawieniu nazwy miasta w kilku miejscach — AI coraz skuteczniej to ignoruje.

Segmentacja — AI myśli jak doświadczony doradca

Gemini zaskoczyło mnie najbardziej w tym aspekcie. Zamiast listy firm odpowiedział pytaniem: „Co właściwie chcesz osiągnąć?”. Podzielił rynek na trzy segmenty — agencje, software house’y i freelancerów — i dla każdego wskazał inny typ klienta. Podał nawet widełki cenowe (strona wizytówka od ok. 2000–3000 zł netto, systemy od 5000 zł+). To zachowanie coraz bardziej przypomina rozmowę z konsultantem, a nie wyszukiwarkę.

Wniosek praktyczny: AI nie jest wyszukiwarką. To system, który interpretuje intencję, weryfikuje wiarygodność i segmentuje odpowiedź pod konkretny kontekst pytania. Twoja strona internetowa i obecność online muszą być zaprojektowane tak, żeby AI mogło ją zrozumieć — nie tylko Google. Oznacza to: czytelna struktura, konkretne portfolio, spójna lokalizacja, aktualne treści i coraz częściej — optymalizacja pod modele językowe.

Czy AI może się mylić?

Tak — i każdy z modeli to przyznaje – mogą występować halucynacje. Claude jest w tym najbardziej otwarty: wyraźnie zaznacza, że nie wymyśla nazw firm i opiera się wyłącznie na znalezionych źródłach. Gemini dodaje interesujące zastrzeżenie: „brak aktualizacji od 2 lat to czerwona flaga” — model patrzy więc na to, czy firma jest aktywna, nie tylko czy istnieje.

Największe ryzyko błędu pojawia się w dwóch sytuacjach. Po pierwsze — gdy model odpowiada z pamięci, bez weryfikacji w sieci. Dane z 2023 roku mogą być dziś nieaktualne. Po drugie — gdy firma jest słabo widoczna online. AI nie zna firm, które nie istnieją w sieci. Jeśli Twoja strona jest wolna, niespójna, bez portfolio i bez recenzji — możesz po prostu nie istnieć z perspektywy modelu.

Czego AI nie robi

Claude wyraźnie zaznacza, że nie kopiuje tekstów ze stron firm — parafrazuje i cytuje z podaniem źródła. Nie rekomenduje jednej konkretnej firmy jako „najlepszej” bez solidnych podstaw w danych.

ChatGPT wprost pisze: „Nie zakładam, że pierwsza firma w Google jest najlepsza.” To zdanie powinno zmienić sposób myślenia o pozycjonowaniu — bycie na pierwszym miejscu w Google to już nie gwarancja bycia polecanym przez AI.

Perplexity nie wylistowuje wszystkich firm z rynku — od razu filtruje i ocenia pod kątem konkretnych kryteriów. Jeśli nie spełniasz tych kryteriów, możesz w ogóle nie trafić do odpowiedzi.

Gemini jako jedyny wprost pyta o potrzebę użytkownika na końcu swojej odpowiedzi: „Czy planujesz zlecenie nowej strony, czy szukasz kogoś do poprawy istniejącej?” — to sygnał, że przyszłość AI to dialogi, nie jednorazowe odpowiedzi.

Podsumowanie — co ten eksperyment nam mówi?

Zadałem czterem modelom AI jedno pytanie i dostałem cztery różne opisy tego samego procesu. Mimo różnic w stylu i szczegółowości, wspólny mianownik jest jeden: AI nie jest pasywnym indeksem stron. To system, który aktywnie ocenia, filtruje i interpretuje.

Dla branży tworzenia stron internetowych — i szerzej, dla każdej lokalnej usługi — oznacza to nowe wyzwanie. Nie wystarczy być dobrze zindeksowanym w Google. Trzeba być zrozumiałym dla algorytmów, które czytają Twoją stronę jak tekst, nie jak kod. Trzeba mieć spójną, aktualną i wiarygodną obecność online — taką, którą AI może zweryfikować i z czystym sumieniem polecić.

Lublin, jak zauważył Gemini, to silny ośrodek IT — tzw. Lubelska Wyżyna IT. Konkurencja jest duża. A modele AI staną się wkrótce dla wielu użytkowników pierwszym miejscem, gdzie szukają wykonawcy strony. Pytanie brzmi: czy Twoja firma jest gotowa na to wyszukiwanie?